He Pārongo mō Mā te Reo i te Tau 2011
He aha a Mā te Reo?
He kaupapa Kāwanatanga a Mā te Reo i whakatūria e te Minita mō ngā Take Māori i te tau 2001 hei tautoko i ngā tūmahi, i ngā hōtaka me ētahi atu tūmomo mahi e whakaora ana i te reo Māori ki tēnā rohe, ki tēnā rohe.Ko wai e whakahaere ana i a Mā te Reo?
Whakahaeretia ai a Mā te Reo e Te Taura Whiri i te Reo Māori. Kua tū he Komiti Whakahaere Tahua arā, ko Te Rōpū Tautoko. Ko tā rātou mahi, he tāpae tūtohutanga ki te Poari o Te Taura Whiri i te Reo Māori e pā ana ki te hunga e tika ana kia whiwhi tahua.
Ko ngā tāngata kei Te Rōpū Tautoko, he māngai nō Te Taura Whiri i te Reo Māori, nō Te Māngai Pāho, nō Te Tāhuhu o te Mātauranga, nō Te Puni Kōkiri, me ngā māngai tokowhā mai i te hapori.
Te Whāinga
Ko Te Taura Whiri i te Reo Māori te ringa whakahaere i a Mā te Reo. He pūtea tautoko a Mā te Reo ka tukuna ki ngā kaupapa e kōkiritia ana e te hapori hei whakakaha ake i te rere o te reo Māori, i te matatau ki te reo, me te āhei o ngā hapori ki te arataki i te oranga tonutanga o te reo.
Ko wai e āhei ana ki te tono i te tahua o Mā te Reo?
- Ko ngā iwi, ko ngā hapū, ko ngā marae, ko ngā whānau, ko ngā whakahaere Māori, me ngā tāngata takitahi hoki.
- Mēnā ka nui atu te tono i te $10,000 (i muri i te tāpiritanga o te tāke hokohoko), me hinonga i raro i te ture rawa e whakaaetia ai te tono.
- Mēnā ka iti ake te tono i te $10,000 (i muri i te tāpiritanga o te tāke hokohoko), ā, ehara tō rōpū i te hinonga i raro i te ture, me tangata takitahi te kaitono.
Ko wai ngā mea kāore e āhei ana ki te tono i te tahua nei?
Kāore e wātea ana te tahua nei ki ngā tari kāwanatanga, ki ngā whare ako mātauranga, kāore hoki e wātea ana ki ngā tāngata takitahi, ki ngā rōpū me ngā pūtahi e whiwhi auau ana i te moni mai i te Kāwanatanga hei whakahaere i ā rātou kaupapa.
- Ngā Kōhanga Reo / Ngā Puna Reo / Ngā Kura
- Ngā Whare Whakangungu Motuhake
P |
Āhea kati ai te whiringa pūtea? |
Wh |
Ka kati te whiringa pūtea ā te 5.00pm o te 7 o Whiringa-ā-nuku 2011. |
P |
Ka whakaaetia ngā tono tōmuri? |
Wh |
Karekau. Ka aunoa te kati o te pātengi raraunga ā te 5.00pm o te Rāmere, te 7 o Whiringa-ā-nuku 2011, ā, kāore e arotakengia ngā tono kāore anō kia tae mai i taua wā. |
P |
Āhea mātou whakamōhiotia ai he aha te whakatau? |
Wh |
I te wiki ka mutu ā te 23 o Hakihea 2011 |
P |
Ki te kore e tae atu taku tono i mua i te rā kati, ka taea tonuhia e au te tuku tono i tētahi atu kaupeka o te tau? |
Wh |
Karekau. He whiringa pūtea ā-tau a Mā te Reo, nō reira hei te 2012 rā anō tuwhera ai te whiringa hou. |
P |
E hia ngā tono ka taea e au te tuku? |
Wh |
Kei a koe te tikanga, engari me motuhake ngā tono mō tēnā, mō tēnā momo kaupapa. Koia ēnei, ko te karangatanga kaupapa reo kua whakaritea: |
P |
Me pēhea taku whakatakoto tono? |
Wh |
E rua ngā ara tuku tono:
Te tuku tono i te ipurangi
Tuarua – Te tuku i tō tono ipurangi
Mēnā kua wareware i a koe tō tapanga, tō kupuhipa rānei, whakapā mai ki a mātou i mua i tō mahi anō ki te rēhita. |
P |
Kei te tōmuri t/ētahi pūrongo mō taku tūmahi o nāianei; tēnā, he aha ngā pānga o tēnei ki taku tono i te tau 2011? |
Wh |
Ka tirohia mēnā he tōmuri te nuinga/katoa o ō pūrongo o mua, ko tēnei anake rānei te mea kua tōmuri. Ko ngā ‘Wheako o te Kaitono’ tētahi o ngā paearu e rima e arotakengia ai ngā tono. Ka takoto ā mātou kōrero mō ngā kaiwhakarato ka tōmuri tā rātou whakatutuki i ā rātou tūmahi. Arā te rongoā e iti ake ai te tūpono whakahēngia o tō tono, ko te whakaoti mai i te/ngā pūrongo kua tōmuri. |
P |
Ki te tono ahau mā te ipurangi, ka taea te whakakī haere i taku tono i roto i te wā? |
Wh |
Āe. Ka puritia haeretia e te pātengi raraunga ō pārongo. Ka mutu, ka taea tō whakautu tēnā me tēnā pātai i te wā e pai ana ki a koe. He āwhina tēnei mēnā ka pupū ake he whakautu ki tētahi pātai i te whakautu ki pātai kē. |
P |
Ka pai taku kōrerorero ki a koe mō taku tūmahi? |
Wh |
Āe mārika. Kei te hiahia katoa mātou ki te kōrero ki a koe mō tō tūmahi, kia noho mārama ai mātou ki te hāngaitanga o tō tūmahi ki ngā momo kaupapa reo kua tohua me ngā paearu tuku pūtea. Heoi, me whakapā wawe mai, i te mea kāore e ārikarika te waea mai a te tini tāngata i te wā e tuwhera ana te whiringa. |
P |
He aha ngā tikanga whakatau tono? |
Wh |
|
P |
Ka āhei anō au ki te tohe i te whakatau? |
W |
Āe. Ka taea te tohe ngā whakatau katoa a te kāwanatanga, tae atu ki ērā i raro i a Mā te Reo. Heoi, me mātua tuhi tō whakahē, ka tuku mai ai ki te Kaiwhakahaere Matua i roto i te whā wiki i muri tonu iho o tō rongotanga i te whakatau. |
Mō ētahi atu Kōrero
Mō ētahi atu kōrero, tēnā koa whakapā atu ki tētahi o ngā Kaitohutohu Tūmahi a Mā Te Reo ,
i runga i te nama waea 0800 MA TE REO (628 373),
ī-mēra atu rānei ki ā mtr@tetaurawhiri.govt.nz.



