" Whāngaia ki te kōrero kia pehapeha ai te korokoro, tērā i te kererū i runga i te miro"

Tēnā koutou katoa,

Tēnā tātou e ngana nei ki te whakaora i tō tātou reo Māori hei reo hōrapa ki te whenua. Haere ngā mate haere. Haere i te huanui i te ara ka papatauria e te tapuwae kauika tangata. Ki a koutou te ata, waiho ki a mātou te tai ahiahi.

Ka huri ki te hunga ora. Ka mihi ki a koutou e pupuri nei i te mana o ngā tūpuna, e kohikohi nei i ngā reanga o tēnei wā ki te kaupapa nui o te reo.

He mihi whānui tēnei ki a koutou nā te tari o Mā Te Reo mō tā koutou kaha, māia ki te whakaora i te reo.

Tēnā koutou, tēnā koutou, tēnā koutou katoa.

I te tau 2007 ka whakahaeretia Te Whakataetae Hanga Kiriata a Mā Te Reo hei wāhanga o te hōtaka Pūkana. I takoto te mānuka ki ngā kura e ono kia whakatūria he ohu mahi, kia kohia he kaiwhakatū, he mīhini tango ataata, he taputapu, he pūeru, tae atu ki tētahi wāhi whakaahua hoki, hei aha, hei hanga kiriata e 3-4 meneti te roa. I tua atu, ka whakaritea he pūtea mahi me ētahi āwhina mai ngā kaituhi me ngā ringa hangarau a Cine Cinco Film Productions Ltd i Tamaki-makau-rau.

I whakaatatia ngā mahi a ia kura i runga i ngā hōtaka e ono o Pūkana, tae atu ki te hōtaka mutunga kotahi hāora te roa. Ka rite tēnei hōtaka mutunga ki ngā whakawhiwhinga tohu Oscar; ka tū ki Tamaki-makau-rau. Na Te Taura Whiri rātou ko Te Māngai Pāho me ētahi tāngata rongonui i te pouaka whakaata ngā āwhina pūtea me ngā tohu i whakawhiwhi ki ngā kura e toru tino pai rawa atu me ngā toa i ngā momo wehenga.

He āwhina tēnei tūmahi mā ngā kaiako me ngā ākonga kia whakahiato i tēnei mea te kōrero pūrākau mō te kiriata me te pouaka whakaata. He tautoko tēnei mahi i te reo Māori hei reo auaha i tēnei ao hurihuri ”

He āwhina

1. Ka pārekareka ki ngā tamariki te whakamahi i te reo auaha i ngā horopaki noa o te rā, ka pārekareka hoki te ako i te reo.
2. Kia moata te whakamōhio i ngā kura kia pai ai te whakakuhu ki ā rātou mahi.

E rima ngā wānanga reo i tū puta noa i Te Tau Ihu, hei tautoko i te hunga rangatahi o Ngāti Rārua me Te Āti Awa kia tū hei kaiārahi ā tōna wā, hei hiki ake i te mana me te tipu o Ngāti Rārua Ātiawa Iwi Trust.

Tū ai ngā wānanga i ngā rā whakatā, ā, i tuwhera ki te hunga whai pānga ki te Ngāti Rārua Ātiawa Iwi Trust kei waenganui i te 13 ki te 18 tau te pakeke.

Ka whakatūria ngā wānanga reo nei ki runga i ngā marae puta noa i Te Tau Ihu. Ka kōrero ngā whānau mō ngā tikanga i tēnā marae, i tēnā marae. Hui katoa, e 178 ngā rangatahi i kuhu ki ngā wānanga, ko te nuinga he tauhou ki te reo Māori.

“Nā ēnei wānanga ka mōhio ake ngā rangatahi ki te reo Māori. Hoki atu hoki atu, ka rongo rātou i ngā mihimihi, ngā waiata, ngā kōrero mai ngā kaumātua... ”

Nā te mea ka tū ngā wānanga ki runga marae, he wāhi nui ngā tikanga me te manaakitanga. Ehara i te mea ka rongo noa ō rātou taringa i ngā kōrero, heoi, ka ruku rātou ki roto i aua tikanga kia whai pakiaka ai ki te whatumanawa.

I tua atu, ka rawe ki te hunga kāinga o ia marae ngā wānanga, kei te hīkaka kia tū anō ngā take reo pērā.

Āwhina nui

1. Mā te mārama o te whitiwhiti kōrero, ka tutuki i ngā wānanga ngā hiahia o ngā whānau, ngā hapū, ngā iwi, tae atu ki te hapori.

Nō tērā wiki ka whakaterengia e Te Reo Taranaki te rārangi kupu a Taranaki kīia ai, He Pūranga Tākupu a Taranaki 2008. Tekau tau ki mua ka puta te tānga tuatahi. He nui ngā tautoko mai a te hapori. He rerekē ngā kōrero, te takoto, te kaupapa o te rārangi kupu tērā i te papakupu. Ka tono Te Reo o Taranaki kia tuhituhia te rārangi nei ki ngā whakaaro, tirohanga a te hunga pānui, kia aha ai, kia noho mai ai hei taonga ora. I tīkina ngā kupu o te rārangi mai ngā pūranga, ngā tuhinga nūpepa, ngā waiata tawhito, ngā kaumātua hoki. Whaia, he tohutoro tā ia kupu e takoto ana te putake me te waka o te rohe i ahu mai ai taua kupu.

Ko te mea nui, kua inea ia kupu mō te hōrapa me te kaha whakamahia. Ko te tūmanako ka whakamahia anōtia aua kupu o Taranaki kāore i te tino rongohia; ā tōna wā, ka taea te panoni i ngā inenga tuatahi rā. Mō te roanga atu o ngā whakamārama haere ki  www.taranakireo.co.nz.