|
|
![]() |
|
"Matariki atua ka eke mai i te rangi e roa, e roa, e"
Tēnā koutou katoa,
He mihi maioha, he tangi ki a rātou mā kua ngaro atu ki tua ki Paerau. Hoki atu rā ki te kāpunipuni o Hinenuitepō. Waiho mā te rerenga wā te ngau kino o te mate e patu.
He mihi tēnei ki a koutou ngā mātāpuna o te reo, ki a koutou e whakapau kaha ki te whakaora i tō tātou reo rangatira, tēnā koutou katoa. Kua whakairo mai a Matariki ōnā kōrero i te rangi hei whakaaroaro mā tātou me ngā hua mō te tau e tū mai nei, māna tātou e ārahi, mā tātou ōnā tohutohu e whakatinana hei whai oranga. |
|
|
|
- Te Kōrako – te niupepa tuihono Māori
- Pānui mō tēnei tohanga
- Kura Reo 2008/2009
|
|
|
Tukua te matakīrea ki te ao, kua whāroroa ngā parirau o TE KŌRAKO, kua puta i tōna kōhanga, kia rere ki te rangi.
Kai te haere te tau, kua Paenga-Whāwhā, kua rewa ki te pae ko te niupepa reo Māori nei a Te Kōrako. He niupepa tēnei hai whakanui i tō tātou nei reo rangatira. Kua rere tēnei pīrere, kia whai kāhui ngā manu taki o te rangi pērā i te Pouaka Whakaata Māori, pērā i ngā reo Irirangi Māori, pēra i ngā niupepa nō ngā tau o mua kia rangona anō tō tātou nei reo i ngā moka katoa o te motu.
He niupepa ā-ipurangi tēnei, ā, ka puta atu ia wiki mō te ono marama. Kāore he utu mō te pānui, kāore hoki he utu mō te tuku kōrero, tuku pānui mai - mānā kai roto katoa i te reo Māori. He niupepa tēnei mō ngā iwi katoa, ahakoa nō whea, ahakoa ko wai.
Nā reira koutou te hunga e ngākaunui ana ki tō tātou reo, tirohia, pānuihia, tautokohia.
www.tekorako.maori.nz
Tēnei te rōpū o Ake Associates Limited, i runga i te tautoko atawhai a Mā Te Reo, te pānui i tētahi niupepa reo Māori hei tirohanga mā te ao.
I whakarewaina a te Kōrako i te marama o Āperira 2008, ka puta tuihono (ā-ipurangi) ki te ao ia wiki, ia wiki, mō ngā marama e ono, i runga i te whāinga o ōna kaiwhakaputa kia whakawāteatia mai te reo Māori i runga i te whārangi tuhituhi.
Tēnei te inoi me te whakahau ki a koutou e te iwi, kia kaha ki te tā i TE KŌRAKO, ka tohatoha ai mā te iti, mā te rahi. Ka noho ko te manatārua o ngā tuhinga me ngā kai o roto ki ngā kaituhi takitahi. Ahakoa he āhua rite ki te hautaka ā-marama, ā-tau rānei ōna kai, kāore pea i rite ki te niupepa o ia rā, me āna keringa i ngā mahi o te wā, ahakoa, ko te tūmanako tonu o te ngākau ka hāpainga, ka ngākaunuitia hoki e te iwi, ka tautokona mai hoki ā mātou mahi whakapiki i te reo, i te mana, me te whāinga take hoki o te reo.
Tino pai ngā kupu kōrero kua hoki mai mō te niupepa, he maha ngā kaiwhakaako, ngā kaitiaki pukapuka me ērā momo tāngata e whakapai ana ki ngā tuhinga, ki ngā panga, hei rauemi mō ā rātou ākonga, me ā rātou kiritaki.
Ko te whāinga o TE KŌRAKO he tautoko, he whakatairanga kau i te reo, me ngā reo ā-rohe katoa. Kei te kimi kaituhi kaupapa kōrero mātou ia wiki, ia wiki, nā reira me he kōrero āu, ki te hiahia koe ki te whakapuaki i ngā mahi o tōu rohe ki te ao whānui, tukua mai tō tuhinga ki tekorako@akeassociates.co.nz.
|
|
|
| Tohanga 8 - Pānui |
E 223 ngā tono kua tae mai, e $5.5 miriona tāra te tapeke o ngā tono, huia katoatia. Kua oti ngā tono te arotake, te tūmanako rā ka whakaputaina ngā whakatau mō te toha pūtea atu i te 7-11 o ngā rā o Hōngongoi, me te tae tonu o ngā whakamōhiotanga ki a koe mō te whakatau o tō/ō tono i mua mai i te Paraire 18 o Hōngongoi, hei taua rangi tonu anō rānei.
I whakatau moatatia ētahi tono, nā reira kua oti kē ēnei kaituku mahi te whakamōhio mō te whakaae, te kore rānei e whakaae ki ā rātou tono. Te pūtake ia o aua tono he kimi pūtea hei whakanui i a Matariki me te Wiki o Te Reo Māori 2008, koia i whakatau wawetia ai ēnei tono. Ko tēnei mahi arotake e kīia ana he ‘arotake i mua’ ā, koinei te tau whakamutunga e pēneitia ai tā mātou arotake i ngā tono, arā, ka mutu te whakatau moata. Atu i te tau 2009 ka arotakea tahitia ngā tono katoa.
Inā rā ngā whakaroherohe mō ngā tono, ā-takiwā, ā-momo anō hoki i raro iho nei. Ko te nuinga o ngā tono kia tautokona, mō ngā rauemi reo, mō ngā hui/kaupapa whakatairanga, me ngā wānanga reo. He mea tino nui te whakamahere mō te reo i roto i ngā mahi whakaora reo, ahakoa rā, 10 ōrau noa iho o ngā tono he tono mō ngā ngohe whakamahere tikanga mō te reo. Mō ērā kaituku ratonga he auau te tuku kaupapa, te whakatinana kaupapa i raro i a Mā Te Reo, he aha te hē o te whakaaro mō tētahi tono a te tau e tū mai nei e pā ana ki te whakamahere rautaki, e tuia ai ā koutou mahi katoa hei rautaki i āta whakamanaia e te iwi.
Kia titiro ki ngā rohe tono mai, te tino maha rawa o ngā tono i ahu mai i Tāmaki-Makaurau, i Waiariki/Mataatua/Taupō, me te Tairāwhiti/Te Matau ā-Māui. E āhua taurite tonu tēnei ki te tohanga o te taupori Māori huri noa i te motu. |
|
| Tohanga 7 - Pānui |
Kia pai ai te rere o ngā mahi, arā, kia noho mai he hononga ā–wā, i whakaritea he wāhanga ā-takiwā ki a Clayton me āna kanataraka e whakahaere, he wāhanga ā-takiwā ki a Hollie me āna kanataraka. Inā rā ā rāua taipitopitopito hoapā i te mutunga o tēnei ī-pānui.
| Clayton |
Hollie |
| Te Tai Tokerau |
Waikato |
| Tāmaki Makaurau |
Taranaki/Whanganui |
| Waiariki/Mātaatua |
Manawatū |
| Taupō |
Wairarapa |
| Te Tai Rāwhiti |
Te Whanganui a Tara |
| Te Matau a-Māui |
Te Waipounamu |
|
Wharekauri/Rēkohu |
I tēnei wā 86 ngā kirimana kei te whakaeretia e mātou. O ēnei, 58 ngā pūrongo ahunga whakamua kei te tōmuri i tēnei wā. Neke atu i te kotahi ngā pūrongo ahunga whakamua kei te tōmuri mō ētahi kirimana, hei pouritanga tēnei e hoa mā! Anei noa ino te inoi, ‘kei te kamakama te tikanga,’ kia ū ki ngā whakaritenga i ā tātou kirimana e hoa mā. Heoi anō ka whakapau kaha mātou i roto i tēnei rua wiki kia hoki anō ki ngā hōtaka tika. He mea nui te whakamōhio me te whakawhitiwhiti kōrero, nō reira whakapā
mai mehemea kei te tōmuri tō pūrongo ahunga whakamua. Ahakoa te raruraru, ka taea te whakahoki i te ihu o te waka ki te ūnga tika.
|
| Tohanga tau 6,5 me 4 |
Kei te mihi te ngākau mō ngā mahi nunui, i oti ai ngā kirimana o Tohanga 4, me te 5, kua huri te titiro i konei ki ngā kaituku o Tohanga 5 me 6 kei te tōmuri tonu.
Kua matapakina ngā rā katinga ki tēnā, ki tēnā o koutou, ko te tūmanako kua āhei te tuku kōrero e mātou i te putanga ī-pānui e whai ake nei e kī ana, kua tutuki pai ēnei tohanga. Tēnei mātou te takatū ki te whakatinana i ngā whakatau mō Tohanga 8, ā, ka mārama tonu koutou, ki te tōmuri tonu ngā kirimana o mua, ka raru tā mātou whaiwhai haere i ngā tikanga whakatau me ngā mahi mō te Tohanga hōu. Koia ka akiaki atu i ngā kaituku ratonga katoa kia ū ki ngā whakaritenga i ā rātou kirimana.
|
|
| Te Pūrongo Ahunga Whakamua – He Kupu Poto, He Kupu Āwhina |
Anei ētahi kupu āwhina mō te whakaoti tuihono i ā koutou pūrongo:
-
He koanga ngākau te taetae mai o ā koutou pūrongo, mā te tuku tuihono (ipurangi), mā te mēra hoki, engari ko te tikanga tino pai ko te tuku tuihono, nā te mea i reira ka āhei koe te whakapiri i tō nama me ētahi atu puka e hiahia ai koe ki te tuku mai ki a mātou. Torutoru noa iho te hunga kei te tuku tuihono mai i ngā puka mā te ipurangi, ā, kia tae mai ā koutou pūrongo mā te mēra kua mate mātou ki te pato tuihono i ngā kōrero. Hei whakapōpōroroa tēnei i te utunga o te nama. Tēnā whakamahia te huarahi tuihono (ipurangi), ā, mehemea he mahi hōu tēnei ki a koe, waea mai, mā mātou koe e ārahi, e tohutohu.
- Īna whakaoti koe i te Pūrongo Arotake Whakamutunga me maumahara ki te whakaoti i te whārangi tuatahi kei reira te inoi kia tuhi koe i tētahi whakarāpopototanga o tō kaupapa. I ētahi wā ka wareware tēnei, ā, ki te ngaro ētahi mōhiohio ka pōpōroroa te utunga.
- Me tuhi mārire tō nama kirimana i ngā wā katoa. I ētahi wā ka tae mai he whārangi takitahi, he whārangi mokemoke i te mēra, tē āro i a mātou nā wai i tuku mai. I ēnei puka mokemoke, heoi anō tā mātou he tatari kau kia waea mai te kaituku ratonga ki te pātai mō tōna kore e utua. Kei kotiti pēnei koutou i te huarahi!
|
|
| Kura Reo – Whakapakari Reo 2008/2009 |
Tēnei te whakaū nei ināianei ngā rā mō ngā Kura Reo e Whā Kura Whakapakari mō ngā marama 12 e heke iho nei. Ki te hiahia koe ki te rēhita mō tētahi o ēnei kura, tēnā whakapā atu ki ngā whakahaere e tika ana.
| Ngā Rā |
6 – 11 Hōngongoi 2008 |
Ngā Rā |
28 Mahuru – 3 Whiringa ā-nuku 2008 |
| Wāhi |
Heretaunga |
Wāhi |
Rotorua |
Kaituku |
Pūtiki |
Kaituku |
Angitu Ltd |
| Tangata Whakapā |
Darlene Carroll |
Tangata Whakapā |
Maru Maniapoto |
| Waea |
06 872 6000 x7702 |
Waea |
07 362 4866 |
| Īmēra |
Darlene.Carroll@twoa.ac.nz |
Īmēra |
rehita@kurareo.maori.nz |
|
|
|
|
| Ngā Rā |
11 – 16 Kohitātea 2009 |
Ngā Rā |
14 – 19 Paenga-whāwhā 2009 |
| Wāhi |
Waimārama |
Wāhi |
Ōtautahi |
| Kaituku |
Waimārama Māori Committee |
Kaituku |
Ake Associates Ltd |
Tangata Whakapā |
Helen Barlow |
Tangata Whakapā |
Charisma Rangipunga |
| Waea |
06 878 6624 |
Waea |
021 277 7979 |
| Īmēra |
Helenbarlow12@xtra.co.nz |
Īmēra |
charisma@akeassociates.co.nz |
|
|
| Te Rōpū o Mā Te Reo |
Ka wehe atu a Clayton Reiri mō tāna okiokinga tiaki kōhungahunga atu i te Mane 7 o ngā rā o Hōngongoi 2008, ā, ka hoki ki te mahi a te Tūrei 28 o Oketopa. Ka noho ki te tiaki i tana tamāhine hōu, e ono marama te pakeke, i a Rebecca Hope Aromea Lee-Reiri. I te ngaromanga atu o Clayton ka riro mā Allie Hemara-Wahanui e kawe ngā kirimana a Clayton, ka noho koia te tangata whakapā mā koutou.
 Kei te hari mātou ki te whakamōhio atu ki a koutou he mokopuna hōu tā Jasmine Cooper, te kaiwhakahaere o Mā Te Reo i mua, ko te ingoa o pēpi ko Matariki Christina Aiken-Cooper. I whānau mai ia i Adu Dhabi, i Tupai. Nā Jasmine a Matariki i pōwhiri ki te ao, i Tupai, i te 24 o ngā rā o Haratua 2008.
Ahakoa kua nuku atu a Jas ki te Tāhuhu o Te Mātauranga kei te noho tonu ia hei wāhi o te whānau o Mā Te Reo, nā te mea koia tētahi o ngā kanohi i Te Rōpū Tautoko. Koinei te komiti whiriwhiri i ngā tono katoa, me te tāpae i āna tohutohu ki te Poari o te Taura Whiri hei whakamana mā rātou. |
|
| Te Wiki o te Reo Māori 2008 – Te Reo i te Kāinga |
Ka haere te Wiki o te Reo Māori atu i te 21-27 Hōngongoi 2008, ā, ko te kaupapa matua mō 2008 ko "Te Reo i te Kāinga - Māori Language in the Home". Kua oti tētahi puka iti me ōna whakapuaki, kupu āwhina te tuhi, hei tautoko i te mahi whakatairanga, whakaako hoki i te reo Māori mā te whānau, i te kāinga. Ka āhei anō koutou te tono i tēnei puka iti me ētahi atu rauemi pēnei i ngā tāpiri, i ngā pukuhau, me ngā tāpiapia mā te peka atu, me te whakakī i te puka tono ki http://www.korero.maori.nz/resources/shop.html
Kua 30 tau te Wiki o Te Reo Māori e whakanuia ana, nā reira tēnei te pōwhiri i a koutou kia whai wāhi mai!
|
|
| He Haora Tari Hōu |
Ko ō mātou hāora i tō mātou tari, mai i te 8.30 i te ata ki te 4.00 i te ahiahi, ā, heoi anō ēnei ngā hāora ka wātea mai ngā waea me ngā ratonga kiripaepae. Nā reira, ki te waea mai koe ki te tari, ki te nama waea utu kore rānei, i waho i ēnei haora, me waiho tō karere. Tētahi, ka taea te waea tika mai ki ā mātou nama pokatika, inā rā te rārangi i raro rawa i tēnei ī-pānui. |
| Mō ētahi atu kōrero peka mai ki |
| Pae tukutuku |
www.ma-tereo.co.nz |
|
|
| Wāhi ā-tinana |
Taumata 14
Investment Centre
Rīpekanga Ballance & Featherston Streets
Te Whanganui a Tara |
Wāhitau Poutāpeta |
Pouaka Poutāpeta 411
Te Whanganui a Tara |
| Waea utu-kore |
0800 MA TE REO
0800 628 373 |
Kiripaepae |
04 471 6727 |
| Waea whakaahua |
04 471 2768 |
|
|
| |
|
|
|
| Kaimahi o Mā Te Reo |
Allie Hemara-Wahanui |
Hollie Smith |
|
| Waea Pokatika |
04 471 6727 |
04 471 6739 |
|
| Īmēra |
allie@tetaurawhiri.govt.nz |
hollie@tetaurawhiri.govt.nz |
|
|
|
