|
|
![]() |
| |
| Whāngaia ki te kōrero kia pehapeha ai te korokoro, tērā i te kererū i runga i te miro.
Tēnā koutou katoa,
He mihi maioha, he tangi ki a rātou mā kua ngaro atu ki tua ki Paerau. Hoki atu rā ki te kāpunipuni o Hinenuitepō. Waiho mā te rerenga wā te ngau kino o te mate e patu.
He mihi tēnei ki a koutou ngā mātāpuna o te reo, ngā punawai o te mātauranga, ki a koutou e whakapau kaha ki te whakaora i tō tātou reo rangatira, tēnā koutou katoa. Anei anō ngā mihi tino nui whakaharaharaha ki a koutou katoa mō tēnei wāhanga o te tau. |
|
|
KEI TĒNEI PUTANGA….
Tētahi rauemi hōu me te auaha kua hangaia mā ngā whānau whai pēpi, whai tamariki nohinohi hoki….
He kōrero mohoa hoki e pā ana ki a Mā te Reo, tae noa ki…...
Etahi pārongo matua mō te rauna tahua 2008 ka tuwhera a te 31 o Poutū-te-rangi..…
|
|
Rauna Tahua 2008
Kua tuwhera te rauna tuawaru i nāianei nā reira kua ono wiki te wā e toe ana mā koutou ki te whakakī i tō pukatono mō te rauna tuawaru o te tahua Mā Te Reo.
| Ngā Rā Matua |
| Tuwhera ai te rauna |
Rāhina, 31 o Poutū-te-rangi 2008 |
| Kati ai te rauna |
5.00pm, Rāmere 25 o Paenga-whāwhā 2008 mō ngā pukatono ā-pepa |
| 5.00pm, Rāmere 9 o Haratua 2008 mō ngā tono ā-ipurangi |
Kāore e whakaaetia ngā pukatono e tae mai ana i muri i ngā rā kati.
Ka whakahauhau tonu mātou i a koutou ki te tere tuku mai i a koutou tono, kaua e waiho mō te rā kati ai. Mā tēnei e māmā ai te haere o te pātengi raraunga me te ngāwari ake o ngā mahi a tō kāhui mahi!
| Mehemea he tuatahi tēnei mōu ki te tono i a Mā Te Reo, me rēhita i te tuatahi i mua i tō āhei ki te tuku ā-ipurangi i tō tono. Ki te rēhita: |
| 1. |
Haere ki te paetukutuku a Mā Te Reo, www.ma-tereo.co.nz |
| 2. |
Pāwhiria te ata 'takiuru'. |
| 3. |
Kātahi ka pāwhiri i te ata 'Rēhita Kaiwhakamahi Hōu' ka whai i ngā whakamārama i konei. |
Ka mutu ana tā mātou tirotiro mēnā kei te tika tō rēhitatanga, ka tukuna atu e mātou he ī-mēra kia koe kia mōhio ai koe kua pai ki te whakakī haere i tō pukatono ā-ipurangi.
Mehemea kāore koe e āhei ana koe ki te hono ki te ipurangi, waea mai ki a mātou i runga i te nama waea 0800 628 373, mā mātou e tuku mōkī pukatono atu ki a koe.
|
|
He WHAKAMAHARATANGA - kei te whakakore haere mātou i ngā aromatawai tuatahi…
E whakakore haere ana mātou i ngā aromatawai tuatahi mō ngā kaupapa kua whakaritea mō te wā o Matariki arā, kua kore mātou e whakaae ki ngā tono tahua mō ngā kaupapa e pā ana ki a Matariki i tēnei rauna. Otīa, mehemea e whakaaro ana koe ki te whakahaere kaupapa mō te wā o Matariki i te tau 2009, me tuku mai tō pukatono i tēnei rauna. Anei ngā kōrero i roto i tērā o ngā pānui:
"Kua whakatau a Mā Te Reo ki te whakakore haere i te mahi aromatawai tuatahi i ngā pukatono i ngā rauna e rua e whai ake nei. Kua uru mai tētahi mahi aromatawai i ngā tono i waho i te mahi aromatawai i ngā kohinga tono nā runga i ngā mahi mō Matariki.
Heoi anō rā, ehara tēnei i te pai. Me whakarite ngā rōpō i ngā tau e rua kei mehemea e whakaaro ana rātou ki te whakahaere kaupapa i te marama o Pipiri tae noa ki Here-turi-kōkā, me tono i te rauna ki mui i te tau ka huri." |
|
Paearu Aromatawai Hōu
Kai te rerekē haere te aromatawai o ngā tono tahua Mā Te Reo. I nāianei, e rima kē ngā paearu (E whā he paearu kano, kotahi he paearu hāngai) ka aromatawaia i te taha o ngā tono katoa. Kitea ai te roanga o ngā kōrero mō ngā paearu i runga i tō mātou paetukutuku Mā Te Reo, i roto hoki i a mātou mōkī pārongo hōu. He kaha tonu tā mātou whakahau i a koe ki te whai whakamāramatanga ki ngā paearu i te wā e whanake ana koe i tō tono.
Ka aromatawaia tō tono i runga i te kaha whakatauki o tō tūmahi i nga paearu kano e whā me te paearu hāngai o te momo wāhanga tahua e whai ana i tō tūmahi. |
|
Kōrero Mohoa Rauna 7 (2007)
Kua haere katoa te nuinga o ngā tūmahi 150 kua whai tahua. Heoi anō rā, kei te tōmuri tonu ētahi mahi tuhinga mai ētahi rōpū iti o ngā kaiwhakarato. Kei te whaiwhai tonu mātou i a rātou. |
|
Kōrero Mohoa mō Ētahi atu Rauna
Rauna 6 (2006) e 25 ngā tūmahi e haere tonu ana
Rauna 5 (2005) e 10 ngā tūmahi e haere tonu ana
Rauna 4 (2004) kotahi te tūmahi e haere tonu ana
E kaha tonu ana tā mātou mahi i te taha i ngā kaiwhakarato o ēnei tūmahi kia mutu pai ai ngā mahi. Me mihi hoki ki ngā kaiwhakarato i pai te tuku mai i ngā pārongo hei whakatere i ngā mahi. |
|
He kōrero whakamutunga nā Jasmine Cooper
I wehe atu a Jasmine i Te Taura Whiri i te Reo Māori i te rā 15 o Hui-tanguru ki te mahi i te taha o te Kāhui Mātauranga Reo Māori i te Tāhuhu o te Mātauranga. Nā runga i āna mahi i tū ai ētahi pūnaha me ētahi hātepe ruarangi mō te kāhui Mā Te Reo. Nāna i whanake tētahi pukapuka tohutohu mō ngā tikanga whakahaere me ngā kaupapahere a Mā Te Reo kua puta hei paipera mō ngā mema hōu. I pai te whakahāngai a Jasmine i ngā hātepe me tā te hapori mōhio ai he aha ngā mea pai mā rātou, me tana whakahau i te kāhui, ko te mea nui ko te ratonga pai mā te kiritaki. Mārama ana mātou, ko te wā tino pai rawa atu o te tau mōna, ko ngā wā haere ki runga i ngā haerenga aroturuki.
"Waimarie ana ahau i taku wā e mahi ana mō te kāhui Mā Te Reo i ngā tau e rima ki muri. He mea nui te mahi i te taha o ngā kaiwhakarato kakama kei roto i o rātou hapori Māori. I roto i te wā e haere ana te tahua kua kite au i ētahi kaupapa tino angitu, tino auaha hoki e puta ana huri noa i te motu, tae noa ki te mahi i te taha i ētahi tāngata kaha ki roto i ngā mahi whakaora i te reo Māori.
E tino hiahia ana ahau ki te whakamihi i a koutou mō te wā i puta mōku ki te mahi i te taha i a koutou, ahakoa taku whakahōhā i ētahi o koutou i ētahi wā".
Nā Jasmine Cooper |
|
Te Kāhui Mā Te Reo
Clayton Reiri (Ngāti Kahungunu, Rangitāne ki Wairarapa, Ngāti Porou)
E koa ana ahau kei te haere pai ngā mahi ahakoa ngā whakarerekētanga kaimahi i roto i a Mā Te Reo. Kei te hiahia au ki te mihi ki a Jasmine me Nerissa Aramakutu mō tā rāua āwhina i a au i roto i taku tūnga me ngā kaiwhakarato mō te pai o tā rātou tirohanga me aku kaimahi hōu mō ngā pūkenga me te kakama o te wairua kua uru mai ki te kāhui.
Kei te pāhau tonu ngā mahi tuku iho a Mā Te Reo me taku harikoa ki te tuku pānui mō te taenga mai o ētahi whānau hōu ki te kāhui Mā Te Reo. I waimarie māua ko Juanita Teepa (tō mātou kaiwhakahaere tari) i te whānau maitanga o a māua pēpi. I whānau mai he pēpi tāne ki a Juanita, ko Ahuriri Te Puehu Te Tana tana ingoa. I whānau mai he kōtiro ki taku hoa a Linda, ko Rebecca Hope Aromea Lee-Reiri tana ingoa.
Ka hoki mai a Juanita i te whakamatuatanga pēpi a te rā 21 o Paenga-whāwhā ā, ka haere hoki au ki te whakamatuatanga pēpi i te mutunga o Haratua, mō te rua marama: I tēnei wā, ngā mihi nunui ki a koutou, e whai ana i tō tātou reo rangatira, he taonga tuku iho nā o tātou matua tipuna. Hei te wā!!
Hollie Smith (Te Atihaunui a Pāpārangi, Ngāti Tuwharetoa, Ngāi Tahu, Ngāti Kahungunu)
Kia Ora ! Ko Hollie Smith au, Ko au tētahi o ngā kaimahi hōu o Mā Te Reo. I whānau mai au i Otaihape, a i whakatipua au ki waenganui i a Otaihape me Pōneke.
Mō ngā tau e ono ki mua i haere au ā, i mahi hoki au ki Te Whare Wānanga o te Upoko o te Ika ki Pōneke. I tipu ake taku hiahia mō te reo Māori, te mahi whakaora me te pupuri i te reo, me aku mahi rangahau, i reira. Kua 3 marama au i nāianei e mahi ana hei Kaitohutohu Tūmahi i roto i te kāhui Mā Te Reo. I roto i te wā poto, mīharo ana au i te maha o ngā kaupapa rerekē kua pūmau te mahi a ngā whānau, hapū, iwi me ngā hapori. He mea akiaki, he mea whakaongaonga ki te kite i ngā huarahi pai mō te reo i ngā rā kei mua. Ko te tūmanako ka kōrero au ki ētahi o koutou i ngā rā e tū mai, e pā ana ki tō tūmahi me tō whai i te reo Māori. Kia kaha, kia māia, kia manawanui tātou i roto i ō tātou mahi whakaora reo.
Allie Hemara-Wahanui (Ngāruahine, Ngāti Maniapoto)
Kia ora! I tukuna mai au e Te Puni Kōkiri i te marama o Hui-tanguru ki te mahi i konei tae noa ki te marama o Piripi. Tino hari koa ana au ki te mahi i te taha i a Clayton rāua ko Hollie i ngā wiki kua pahure atu nei. Ko taku tūnga, he āwhina i te kāhui me ōku pūkenga, me te āwhina i a koutou ki te whakatinana i ngā kaupapa reo Māori i roto i tō hapori.
Nō reira kei te mihi ki a koutou me nga mahi nui whakaharahara e pikaungia e koutou.
Kaua e whakamā ki te waea mai, ka āwhina tētahi o te kāhui i a koe ki te whakautu i ō pātai e pā ana ki te tahua i tēnei rauna. |
|
Pito Mata - He kohinga pūrākau mō te kōhungahunga
| He mōkī rauemi reo Māori a Pito Mata mō ngā whānau me ngā tamariki i waihangatia e Takatū/Kei roto i te mōkī: |
- |
tētahi Kōpaepae e 10 ngā waiata ngāwari |
- |
tētahi DVD waiata whaiwhai e 10 |
- |
tētahi pukapuka ngohe mō ngā tamariki 3 ki te 6 ngā tau |
| Nā te kaitito waiata/kaiwaiata hoki a Pānia Papa me ōna hoa i waihanga ngā waiata 10 nei hei whakatau i te hunga tamariki. Kī ana ngā waiata i ngā karere mō ngā whānau, ki te manaaki, te tiaki me te hiki i ngā tamariki nohinohi. He rawe te rauemi, he pakari me te auaha hoki. |
Tangohia ai ngā kupu ‘Pito Mata’ mai i tētahi whakatauki “Iti noa ana, ki pito mata” arā, “ahakoa iti, ko tōna mana, arā kē atu”. E kōrero ana tēnei whakatauki mō te wāhanga o te kūmara kāore anō i maoa, ka whakatōhia anō, ka tupu mai anō he whānau kūmara. Whakamahia ai a ‘Pito Mata’ hei kōrero mō te pūmanawa kaha kei roto i ia tamaiti me te wāhi nui o te whāngai i a rātou ki ngā karere whakahiki i te aroha.
Hei kipakipa i ngā whānau me ngā tamariki a Pito Mata ki te waiata, te pānui, te whakarongo, te whakangā, te kanikani me te moemoeā i roto i te reo Māori. Hei whakaniko i te āheitanga o ngā tamariki nohinohi me ngā whānau e ako ana i te reo Māori ki te pānui, te take i whakaurua he waiata DVD me ngā kupu o te waiata e hurihuri ana ki raro o te mata. I runga i ngā āwhina o Mā Te Reo, kua waihangatia e Takatū he rauemi ātaahua hei kawe i ngā karere huapai me ngā tauira pai o te reo Māori ki roto i ngā kāinga.
Kua hanumi he pūngao me te hawahawa tane, wahine hoki ki roto i ngā waiata nā te reo o Pānia Papa, o Awhimai Huka me Puka Moeau, ko ngā kaiwhakatangitangi taonga pūoro ko Rangiiria Hedley me ngā kaiwhakatangi taonga pūoro o nāianei ko Jamie Ferguson, ko Noel Reid, ko Vernon Matchitt me Grant Mikaere.
E kī ana a Pānia Papa "I puta katoa ngā waiata me tēnei tūmahi nā runga i te hiringa o aku irāmutu ātaahua. Ko rātou te reanga kei te mōhio ki ngā rangi o tō rātou ake nei ao – kei te ora rawa atu te reo me ngā tikanga i roto i a rātou. He huarahi tēnei tūmahi ki te kimi huarahi auaha ki te whakarato karere e pā ana ki te pai o te manaaki i a Papatūānuku, te hoatu aroha, te whakamaioha i te rerehua me te whakatipu i te pūmanawa nohopuku ki tēnei whakatipuranga hōu me ō rātou whānau."
Me whai wheako ki ngā rangi maene, ngā tauira neneke, ngā ngohe auaha me ngā korero ātaahua hoki o
Pito Mata te whakaaro ka pēhea tō akiaki i te pūmanawa nohopuku o ngā tamariki i roto i tō ao. Me tono i tō kape i te rā nei mai i a www.takatu.co.nz mā te ī-mēra rānei i a admin@takatu.co.nz . Mauri ora! |
|
Te Whakamātautau Whakamahi Pukapuka Māherehere Reo Māori
E rua ngā pukapuka aratohu kua waihangatia e Te Taura Whiri i te Reo Māori mō te Māherehere reo Māori: Planning for Māori Language Regeneration' me 'Te Reo Māori i tō Hapori: Community Māori Language Profiles Guidelines'.
E karanga ana mātou ki te hunga e ngākaunui ana ki te mahi māherehere reo kia torotoro ki ngā putanga pukapuka me te whakaoti rangahau e pā ana ki ngā putanga pukapuka. Mā tēnei e āhei ai mātou ki te kohikohi pārongo e pā ana ki te whakapai ake i ngā pukapuka hei āwhina i ngā hātepe me te whakatau he aha ngā rauemi pai e hiahiatia ana e te hapori Māori ki te tautoko i ō rātou kaupapa kōkiri. Ki te hiahia koe ki te whakauru ki tēnei rangahau whakamātautau i te whakamahi o ngā pukapuka nei, me whakauru atu:
http://www.tetaurawhiri.govt.nz/english/services_e/community_support.shtml
Kua tukuna ēnei pukapuka me te rangahau reorua ki ngā kaiwhakarato Rauna Whitu i whiwhi tahua i raro i te wāhanga tahua Māherehere Reo. Tēnā koe e whakapau wā nei ki te whakaoti i te rangahau. |
|
Ngā Arotake Whakatutukinga
Kua kōwhiria a AATEA Solutions Ltd ki te whakahaere Arotake Whakatutukinga Mā Te Reo. Ko ngā tāngata o te kāhui o AATEA ko Kiwa Hammond, ko Timoti Brown, ko Chelsea Grootveld me Ria Tomoana. Ka whakapā atu au ki etahi kōwhiringa kaiwhakarato (o muri, o mua) ki te whakauru ki roto i tēnei arotakenga. E whakahauhau ana mātou i a koe ki te whakaaro ki te whakauru ki tēnei rangahau. |
|
Pānui Whānui Reo Māori
Mehemea e hiahia ana koe ki te whakatairanga i tētahi kaupapa i roto i tēnei ī-pānui, tētahi wānanga reo karaehe reo Māori rānei e whai tahua ana ma i te Mā Te Reo, me ī-mēra ki a Clayton Reiri i runga: clayton@tetaurawhiri.govt.nz |
|
Mo ētahi atu pārongo
Tiro ki tō mātou paetukutuku www.ma-tereo.co.nz me waea atu rānei ki a 0800 MA TE REO (0800 628-373) |
| Mā Te Reo
Papa 14,
Investment Centre
Kokonga o ngā ara Ballance me
Featherston
TE WHANGANUI-A-TARA |
Mā Te Reo
Pouaka Poutāpeta 411
TE WHANGANUI-A-TARA |
| Nama Waea: |
+ 64 4 471-6733 |
|
| Waea Whakaahua: |
+ 64 4 471-2768 |
|
| I-mēra: |
mtr@tetaurawhiri.govt.nz |
|
|
|