 |
E ngā iwi o te motu whakarongo! Whakarongo ki te tangi a te manu e karanga nei, tui, tui, tutuiā. Tuiā i runga tuia i raro, tuia i roto, tuia i waho tui, tui, tutuiā. He mihi tautoko tēnei ki a koutou, ki a tātou rā ngā kaiwhakapūmau i te reo. Mā te reo ka hono ai ngā tātai mātauranga, ngā tātai tāngata ā whakamaua kia tina, haumie, hui e, taiki e. Kotahi anō te kōrero, manaakitia, tiakina. Kia mataara hoki, kia toa. Tēnei te mihi ki a tātou i tēnei wā mutunga o te tau (2004) ruamano mā whā.
E mihi ana te Kōmiti Whakahaere i te Tahua Mā Te Reo, i te taha o Te Rōpū Tautoko, ki te kāhui whakahaere mō te hanganga o tēnei e-pānui (pānui hiko), me ngā mihi hoki ki ngā kaipānui. E mārama ana mātou me kimi huarahi atu mātou hei whitiwhiti kōrero ki a koe, kia pai ai te whakatū me te whakamau hononga ki ngā kaitono me ngā kaiwhakawhiwhi o Mā Te Reo, ahakoa te pai o te pūnaha ā-ipurangi.
He wāhanga tēnei e-pānui o tētahi huarahi hōu ki ngā mahi whakahaere katoa o Mā Te Reo. Ko te tikanga, i hoahoatia kia mohoa tō mārama ki ngā whanaketanga me ngā rongo kōrero, ki te whakaatu i ngā tūmahi angitū a Mā Te Reo, ki te hoatu tohutohu me ngā pārongo mō te tono ki te tahua Mā Te Reo, me te whakatutuki i ngā tūmahi Mā Te Reo. E hāngai ana ki ngā kaitono o mua, o nāianei me ngā kaitono mō Mā Te Reo i ngā rā kei te tū mai. E hāngai ana hoki ki ngā kaiwhakarato, me te aha, tērā pea ka hiahia te hunga e ngākau nui ana ki ngā mahi whakaora i te reo ki te pānui i tēnei.
|
Ko te tūmanako ka whai hua tēnei mōu ā, hei ngā wā ka puta he kaupapa me whakamōhiohia mai ōu whakaaro. |
| |
Mō te Roanga ake o ngā Kōrero
Tirohia tā mātou paetukutuku www.ma-tereo.co.nz, waea atu rānei ki 0800 MA TE REO (0800 628-373) |
Mā Te Reo
Papa 14,
Investment Centre
Te ara o Ballance me Featherston
TE WHANGANUI-A-TARA |
|
Mā Te Reo
Pouaka Poutāpeta 411
TE WHANGANUI-A-TARA |
|
Waea: |
|
+ 64 4 471-6733 |
Waea Whakaahua: |
|
+ 64 4 471-2768 |
Ī-mēra: |
|
kelly@tetaurawhiri.govt.nz |
|
|
 |
| Mā Te Reo – He Aronga Hapori |
He tahua aronga hapori a Mā Te Reo, inā e mōhio ana te nuinga o koutou. E kitea ana tēnei i roto i Te Rōpū Tautoko arā, tokowhā o ngā mema e waru - he māngai nō te hapori reo Māori. He matatau katoa ngā māngai hapori ki te reo me te maha o ō rātou wheako mō te whakaako i te reo, me te aha, he mōhio rātou ki ngā nekeneke o te reo, ahakoa aha. Hei māngai ēnei tāngata mōu.
Ko Te Ururoa Flavell, Ngāti Rangiwewehi, Ngā Puhi. He mahi kirimana te mahi a Te Ururoa i roto i te rāngai mātauranga.
Ko Evelyn M Tobin, Ngāti Manu, Ngā Puhi. I tēnei wā, he tumuaki a Evelyn kei te mahi i Te Kura Kaupapa Māori o Taumārere, Moerewa, Pēwhairangi.
Ko Manahi Paewai, Rangitāne. E whakaako ana a Manahi i Te Kura Kaupapa Māori o Tamaki-nui-a-rua.
Kotahi te tūnga wātea mō tētahi māngai hapori, ā, a tōna wā ka whakamōhiotia atu e mātou ko wai i whiwhi.
Tāpiri atu ki ngā māngai hapori, arā anō tētahi māngai mai i Te Taura Whiri i te Reo Māori, mai i te Te Puni Kōkiri, mai i Te Māngai Pāho me tētahi mai i te Tāhūhū o te Mātauranga. |
|
| Te Kāhui Whakahaere o Mā Te Reo |
 Ko Sharon Armstrong te kaiwhakahaere e ārahi nei i te kāhui Mā Te Reo, ā, e toru hoki āna kaimahi ukiuki.
Ko Kelly Harding te Kaiwhakahaere Tari o Mā Te Reo. Ko ia te tangata tiaki i te pātengi raraunga, whakariterite i ō utu, mahi i te taha o ngā kaitono me te whakautu i ngā patapātai a ngā kaiwhakarato me te āwhina i ngā mahi aroturuki i ngā tūmahi.
He Kaiwhakahaere Tari anō hoki a Nerissa Aramakutu (kirimana/kaiāwhina rangahau) me te rite o tāna mahi ki tā Kelly mahi ai, arā, ko te āwhina i ngā mahi whakaahaere i te tahua. He hāngai ake āna mahi ki ngā mahi kirimana, tae noa ki ngā whiriwhiringa whakatutukinga mahi me ngā whakarerekētanga. I tēnei tau, kei a Nerissa te haepapa mō te tūmahi rangahau Mā Te Reo, e whakahaerehia tuatahitia nei e tēnei tari. Ka whānui ake te kōrero mō te kaupapa nei i te putanga tuarua ka whai ake.
Kei a Jasmine Cooper, Kaitohutohu Tūmahi Matua, te haepapa mō te tiaki i ngā mahi o ia rā, o ia rā me te whakatinana i tētahi pūnaha me tētahi hātepe whai kounga. Kei a Jasmine te kawenga mō ngā mahi torotoro haere i ia marama, ā, kua tīmata hoki ēnei i nāianei. |
|
| Ngā Hua Arotakenga o Mā Te Reo |
I te tau 2004 i arotakenga ā-waho te hōtaka Mā Te Reo, ā, e toru tau mai i tōna tīmatatanga. I tātari te wāhanga tuatahi o te arotakenga i te taha whakahaere tari o te tahua me te maha o ngā taunakitanga i puta hei whakapai ake. Kei te whakatutuki haere te kāhui i ētahi o ēnei i nāianei tonu. I te wāhanga tuarua o te arotakenga i tirohia kētia, i pūrongo kēhia ko ngā tutukinga i taea e ngā kaiwhakarato me ngā kaiwhakauru i runga anō i ā rātou mahi i roto i ngā tūmahi Mā Te Reo. Tērā pea kua whakapā kē atu tētahi ki a koe me te uiui i a koe nā runga i te hātepe arotake. I tino whai hua ngā kitenga arotake, ā, koinei ētahi:
 |
Kua kitea he whai hua te piki o te matataunga reo Māori o ngā tūmahi Mā Te Reo. |
|
E tohu ana, nā runga i te kaha o te hunga e whakauru ana ki roto i ngā tūmahi Mā Te Reo, tae noa ki ngā hua o te piki o te mātataunga ki te reo Māori, kua whai hua te papātanga ki te tini o ngā Māori e mōhio ana ki te reo Māori. |
|
Tērā pea, nā runga i te pūrongotanga o te hunga i whakauru, ka iti ake te whakaaro mō te takoha o ngā tūmahi Mā Te Reo ki ngā kaute o te hunga e mōhio ana ki te reo Māori. |
|
I tareka e te nuinga o ngā tūmahi Mā Te Reo ngā kaupapa maha me ngā momo wānanga, e āhei ai te rere o te reo Māori. |
|
|
| Rauna Tuawhā – Kōrero Mohoa |
E 284 ngā tono kua tae mai mō te rauna tuawhā, ā, neke atu i te tekau miriona tāra te rahi o ngā tono. Uaua tonu te mahi mā Te Rōpū Tautoko ki te aromatawai i ia o ngā tono, inā rā $1.8 miriona anake e wātea ana hei tohatoha ki ngā momo wāhanga tahua e waru, ā, hei tohatoha hoki ki te motu. Heoi, i te mutunga, i tarekahia e rātou, 129 ngā tūmahi i whakaaea. Kua tukuna ngā kirimana ki ngā kaitono i angitū, ā, kua tīmata kē te nuinga. |
|
| Ngā Rā o te Rauna Tuarima |
Tuhia ēnei rā ki tō rātaka i nāianei!
Ka tūwhera te rauna ā te 4 o Paenga-whāwhā 2005
Ka kati te rauna ā te 29 o Paenga-whāwhā 2005 (mō ngā tono ā-pepa)
Ka kati te rauna ā te 13 o Haratua 2005 (mō ngā tono ā-ipurangi)
He aha e rua kē ai ngā rā kati? I te rauna tuawhā, e ono tekau mā ono ōrau te hunga i tono ā-ipurangi, ā, he mea nui tēnei. I hoahoatia te tahua hei hōtaka ā-ipurangi, nā reira e akiaki ana i a koutou kia kaha te tono ā-ipurangi. Heoi anō, e 33 ōrau o koutou i whakakī pepa puka tono me te tuku mai ki a mātou. He pai noa iho tēnā, heoi rā, nā ēnei momo tono, i āhua pōturi te taha aromatawai i tō tono me te whakamōhio atu i a koe mō te whakatau, nā reira kua whakaritea kia rua ngā rā kati mō te rauna e tū mai nei. Nā reira kia mataara, ki te tono koe mā te pōhi, he poto ake te wā ki a koe, e 4 wiki noa iho mai i te rā tūwhera ai, engari e 6 wiki kē mā te ipurangi. Kia whai wā ai te kāhui ki te tango i ō mokamoka ki te pātengi raraunga kia rite ai mō te wā aromatawai.
NGĀ WHAKAREREKĒTANGA MOMO TAHUA
Momo Tahua Hōu
Kura Reo ā-Iwi
Mehemea e whakaaro ana koe ki te tono tahua i te tohanga tuarima, e tika ana kia mōhio koe kua whakaae Te Rōpū Tautoko ki tētahi wāhanga tahua hōu. Karangatia ai ko Kura Reo ā-Iwi, ā, i waihangatia hei tautoko hapū, iwi hoki e hiahia ana ki te whakahaere kura reo mō ērā o rātou he reo Māori e whakapikitia ana. Ko te wawata mā ēnei tū āhua kura e whakakī te whārua, inā hoki ngā kura ā-motu mō ngā kaikōrero matatau, kaikōrero tohunga rānei me te maha o ngā akoranga, ngā wānanga, me ngā hōtaka i whakaritiea mō ngā tīmatanga hōu. He mea nui tēnei wāhanga tahua hōu mō te tau 2005, nō reira timatatia tō mahere kura i nāianei! Mō te roanga ake o ngā kōrero titiro ki ngā kupu whakamārama hōtaka kei te paetukutuku www.ma-tereo.co.nz.
Momo Tahua Hōu
Iamati/Tānga Pāpāho (Digital/Print Media)
Kua whakaae anō hoki Te Rōpū Tautoko kia whakakotahitia ngā wāhanga IT Pāpāho-maha me te Pāpāho – Whakaata Irirangi, Reo Irirangi, me ngā momo Tānga, ki tētahi wāhanga atu, arā ko Iamati/Tānga Pāpāho (Digital/Print media), kaua ko Whakaata Irirangi me Reo Irirangi. E whakaata ana tēnei i te whakaritenga kia kaua e tahuatia ngā kaupapa kōkiri mō ngā whakaata/reo irirangi nō te mea haere mai ai ā rātou tahua ake mai i a Te Māngai Pāho. |
|
| Kupu Āwhina Pai/He inoi mai i te Kāhui Whakahaere Tari |
I tēnei wā, he mahi nui tā te kāhui mahi tari hei whakapaipai i te pātengi raraunga a Mā Te Reo. I mate mātou ki te tirotiro i te maha o ngā tono tārua, ki te whakakotahi/whakakore rekōti, ā, arā atu, arā atu. Ko te tūmanako ka whanakehia he “hatepe rēhitatanga whakatau” mō ngā rā ki mua, kia kore ai e puta ngā rekōti kāre e pirangitia ana.
Heoi, i tēnei wā, he pai ki a mātou mēnā kotahi noa iho tō rēhitatanga. Oti rā, mehemea kua nuku kē koe ki tētahi atu whakahaere kāore anō kia tono mō te tahua Mā Te Reo (MĒNĀ KUA WAREWARE I A KOE TŌ INGOA WHAKAURU ME TŌ HIPORETE {KUPU HUNA}, WAEA ATU KI A KELLY - NAMA WAEA 0800 MA TE REO (628-373) Ā, MĀNA E HOATU KI A KOE). Mehemea he pānga tā tō whakahaere ki a Mā Te Reo, engari ko koe te kairuruku hōu – ana me whakamōhio atu ki a Kelly, ā, māna e hoatu ingoa whakamahi hōu me tētahi hiporete mō tō whakahaere. |
|
| Mā Te Wā... |
|
|
